باشگاه ما

----------

فقط «آموزشگاه ها» منع شده اند

اطلاعیه پایگاه خبری فدراسیون در خصوص بخشنامه ای که شبهه ناک و سئوال برانگیز شد:
«آموزش»؛ تأکید دائمی و رویکرد بدیهی و ذاتی فدراسیون
نظر به پرسش های مکرر هیئت های تابعه، پیرامون بند آخر بخشنامه ی اخیر در مورد مجوز فعالیت "آموزشگاه ها"؛ خاطر نشان می شود: تأکید دائمی و رویکرد بدیهی و ذاتی فدراسیون، بر اهتمام و جدیت در مقوله ی «آموزش» در سطوح مختلف بوده و هست. مع الوصف؛ بند مذکور صرفاً به منع "آموزشگاه ها" تصریح کرده، که معطوف بر مجوز در سایر بندهای الزام آور آن بخشنامه است. مغتنم و شایسته است از تمامی مربیان گرامی و دلسوز، که مجدانه در امرآموزش مشارکت و مساعدت داشته و دارند، تقدیر و تشکر نمائیم. امید است مربیان ارجمند بر خدمات ارزشمند آموزشی خود در قالب سایر برنامه ها و دوره های تشکیلاتی [هیئت ها، باشگاه ها و ...] بیش از پیش همت گمارند. -

عکس دومین همایش تخصصی غارنوردی ایران غار بتون - اسفند 87


سعید هاشمی نژاد- مشهد

آیا فدراسیون کوهنوردی می تواند متولی غارنوردی باشد؟

-آیا اعزام مربیان غارنوردی ایران به لهستان را می توان به فال نیک گرفت؟!
-آیا هدف فدراسیون از این عمل ارتقاء غارنوردی نوین در ایران است یا بدست آوردن دست آویزی جهت جلوگیری از اقدامات جدیدی که غارنوردان آزاد تاکنون انجام داده اند؟!
-چرا فدراسیون تا قبل از برگزاری اکسپدیشن بین المللی غارنوردی به این رشته همانند رشته ای حاشیه ای می نگریست و هیچگونه تلاشی جهت اعتلای آن نمی کرد؟!
-چرا فدراسیون کوهنوردی قبل از برگزاری اکسپدیشن بین المللی با وجود اینکه این برنامه ابتدا جهت برگزاری به آنها پیشنهاد شده بود از هر گونه همکاری سرباز زد؟
-دلیل مذاکرات کنونی فدراسیون با سازمان منابع طبیعی بر سر به عهده گرفتن مسئولیت غارها چیست؟
-آیا فدراسیون کوهنوردی که در حال حاضر مسئولیت تمامی ورزشهای که در ارتفاع انجام می شود (حتی ورزشهای هوایی!!!) را به عهده دارد در مورد ورزشهای زیر زمینی هم محق است؟
-آیا فدراسیون کوهنوردی که عضو UIAA اتحادیه جهانی کوهنوردی می باشد می تواند عضو UIS اتحادیه جهانی غارنوردی و CMAS اتحادیه جهانی غواصی شود؟
-آیا فدراسیون کوهنوردی در آینده فعالیت غارنوردان مستقل را به رسمیت خواهد شناخت یا آنان را به چشم رقیبانی مداخله گر خواهد دید؟
-آیا فدراسیون کوهنوردی ایران همانند دیگر کشورهایی که صاحب غارنوردی حرفه ای هستند می تواند حضور انجمنی از غارنوردان حرفه ای را تحمل کند؟
و بسیاری اما و اگر دیگر که ذهن من و دیگر غارنوردان را به خود مشغول داشته است؟

از آنجایی که می خواستم فقط نکات مهم را به دایره بحث بکشانم و از حواشی غیر ضروری بگذرم در ابتدای سخن سوالهای بنیادین و اساسی از فدراسیون را در مقدمه گفتارم گنجاندم تا دیگران هم با دلایل اصلی نگارش این متن آشنا شوند و تا انتهای این گفتار با من همراه شوند.البته امیدوارم بزودی مقاله ای را از سوی فدراسیون در جواب این مقاله بر روی سایت های کوهنوردی یا مجلات مختلف ببینم تا بدین صورت در احترام به فضای باز انتقاد و مباحثه نظرات فدراسیون را هم ناظر باشیم.
نکته جالب این مقاله شاید این باشد که در زمانی که داشتم این سطور مقاله را می نگاشتم ، صدای زنگ موبایلم رشته افکارم را لحظه ای از هم پاره کرد.صدای فادی نادر دبیر کل اتحادیه جهانی غارنوردی که برای چند روزی به شیراز آمده تا در کنفرانس زمین شناسی شرکت کند برانم داشت که ادامه نگارش این متن را موکول کنم به پس از صحبتهایم درباره خط مشی UIS در قبال غارنوردان ایران .
صحبت هایم با فادی، بر آنچه می خواستم بنویسم بی تاثیر نبود.نکاتی که او بدان اشاره داشت برایم حایز اهمیت بود.

تاکید او بر این موضوع که بزودی ایران توان عضویت در UIS را ندارد می تواند بخوبی آشفته بازار روابط غارنوردان مستقل با فدراسیون را به نمایش بگذارد.گفته های فادی درباره تماس پیشین فدراسیون با او پس از برگزاری موفق اکسپدیشن بین المللی غارنوردی مهرماه سال گذشته به عنوان تنها مرجع غارنوردی در ایران و تاکید بر این نکته که فدراسیون تنها مرجع قانونی غارنوردی در ایران است به نوعی نگرانی ام را بیشتر دامن زد.

به گفته فادی پس از عنوان اینکه فدراسیون تنها مرجع قانونی است، فادی هم با عنوان اینکه با توجه به آنچه در ایران دیده است فدراسیون نمی تواند به لحاظ داشتن اختیارات صرفا قانونی،خود را نماینده غارنوردان ایران بداند و در صورت تمایل به همکاری با UIS باید رضایت و همکاری غارنوردان آزادی که آنها در طی اکسپدیشن ملاقات کرده اند را هم جلب کند، با این گفته روبرو می شود که : فدراسیون همانند پدر است و غارنوردان دیگر مانند فرزندان می باشند و فرزندان نمی توانند خلاف نظر پدر عمل کنند.

البته جواب فادی هم خالی از لطف نبوده است: اما یک پدر هیچگاه نمی تواند فرزندان را از خواسته شان دور کند!

البته دانستن این موضوع هم شاید برای همه جالب باشد که فادی در طی تمام تماسهایی که با هم از طریق ایمیل داشته ایم به ما برقراری رابطه خوب با فدراسیون را توصیه نموده است و به هیچ عنوان موضع خصمانه ای نسبت به آنها نداشته است. هرچند که فدراسیون در طی برگزاری اکسپدیشن بین المللی که برخی از اعضای مهم اتحادیه جهانی غارنوردی UIS حضور داشتند حتی برنامه ملاقات ساده ای هم با آنان ترتیب نداد!( این اتحادیه بیش از 60 سال قدمت داشته و 60 کشور صاحب غارنوردی جهان عضویت اتحادیه جهانی غارنوردی را دارند و دکتر فادی نادر دبیر کل این اتحادیه می باشد.) در حالی که اسفندیار مشایی رئیس سازمان میراث فرهنگی و مشاور رئیس جمهور و حتی سفرای کشورهای کرواسی و سوییس هم در مراسم اختتامیه اکسپدیشن حضور یافتند!
در ابتدا می خواهم از اولین سوالم شروع کنم.

آیا اعزام مربیان غارنوردی ایران به لهستان را می توان به فال نیک گرفت؟!
جابر انصاری مسئول واحد غارنوردی فدراسیون کوهنوردی در آخرین مصاحبه اش با خبرگزاری فارس ضعف غارنوردی کشورمان را صرفا در بخش آموزش و مسایل علمی عنوان نمود هرچند اگر که به دعوت ما جهت شرکت در اکسپدیشن غارنوردی بین المللی در مهرماه گذشته جواب مثبت داده بود خیلی زودتر و قبل از رفتن به لهستان به واقعیت مشکلات غارنوردان ایرانی در زمینه فنی و تکنیکی پی می برد. در صورتی که کمی زبان بدانید و چند سایت خارجی یا کتاب خارجی را مطالعه کنید به راحتی به این واقعیت پی می برید.
دوست غارنورد لهستانی که زحمت ارسال عکسهای غارنوردان ایرانی در لهستان را برایم چندی پیش کشید در باره حضور آنان چنین گفته است:

The Iranian group which visited us was really nice and we've made some friendship which hopefully brings a milestone in the cooperation between our cavers.

They participated in our lectures as well as in the outdoor training we had. The level of their skills seems to be really OK as their know the techniques in details, however more practice is required. I was told that due to lack of the vertical caves in Iran it is pretty difficult to do much practicing. Anyway, I hope they will be satisfied with this trip as some vertical caves in the Tatra Mts will be visited this week.

ترجمه این بخش از نامه به شرح زیر است:

گروه ایرانی که ملاقات کردیم بسیار خوب بودند. دوستی ایجاد شده بین ما به شکل امیدوارکننده ای باعث ایجاد همکاری بیشتری بین غارنوردانمان خواهد شد.
آنها در کلاسهای تئوری و عملی ما شرکت کردند.سطح مهارتشان خوب بود چون جزئیات فنی را می دانستند. هرچند نیاز به تمرین بیشتری دارند. به من گفتند که بدلیل فقدان غارهای عمودی در ایران انجام تمرین زیاد مقدور نیست!!! هرچند امیدوارم از این سفر راضی باشند. این هفته به چندین غار عمودی در کوهستان تاترا خواهند رفت.

یکی از دوستان خارجی که علاقه مندانه و دوستانه، اخبار غارنوردی در ایران را دنبال می کند دوست کرواتمان بوریس واتز می باشد.اعضای اکسپدیشن به خوبی اورا بخاطر دارند.

بوریس غارنوردی حرفه ای است که علاوه بر در غواصی درون غار، کار مستند سازی از غار را هم انجام می دهد.فیلم او چند سال پیش در برزیل در یک فستیوال بین المللی فیلمهای مستند بین المللی در حالی که شرکت کننده های معتبری همچون BBC و National Geographic حضور داشتند مقام سوم جشنواره را بدست آورد.او در حال حاضر در حال ادیت فیلمی است که در طی اکسپدیشن از ایران تهیه کرده است.فیلمی با عنوان : IRAN-Beyond the shadows of Damavand . این فیلم به احتمال زیاد در کنگره بین المللی غارنوردی در شهر کرویل ایالت تگزاس به نمایش گذاشته خواهد شد.
چندی پیش که خبر اعزام تعدادی غارنورد از ایران به لهستان را شنیدم ایمیلی به بوریس زده و در مورد چگونگی برگزاری چنین دوره ای در کشورهای دیگر از او سوالاتی کردم. در جوابم ایمیلی ارسال کرد که ترجیح می دهم بجای توضیح و تفسیر آن عین ترجمه برخی از نکات مهم ایمیلش را در اینجا نقل کنم تا حق تفسیر سخنانش را به خوانندگان هم داده باشم:

خیلی خوشحالم که می بینم شما خوبید و همچنان وقت خود را مصروف غارنوردی و غارشناسی کرده اید.
من به واقع مشکلات شما را با فدراسیون کوهنوردیتان درک می کنم چون چنین وضعیتی قبلا در کشور های دیگر هم بوده است، قبلا در کرواسی هم چنین بوده است.
ما همچنین غارنوردان خوبی در فدراسیون کوهنوردی داریم، اما دیگر زمان برای داشتن یک فدراسیون جهانی برای همیشه طی شده است. برخی افراد یا نمی توانند یا نمی خواهند این را بفهمند.این شیوه نگرش متفاوت از سازمان های غارشناسی است.
در باره چنین موضوعی به تاریخ 6 نوامبر برایت ایمیلی ارسال کردم.
تو بوضوح می بینی که فدراسیون کوهنوردی ایران با فدراسیون کوهنوردی لهستان تماس گرفته است. اتحادیه بین المللی فدراسیون های کوهنوردی UIAA است و کارش کوهنوردی است نه غارنوردی و غارشناسی و در عین حال UIS (اتحادیه جهانی غارنوردی و غارشناسی) هم نیست!
بوضوح نیات خوبی در این کار وجود ندارد.
برای این مشکل پیشنهاد می کنم:
جوامع یا کلوپهای غارنوردی را به ثبت برسانید و سپس همه آنها را در غالب فدراسیون غارنوردی متحد سازید. اگر که هرکدام از مسئولین دولتی علت آن را از شما پرسید می توانید پاسخ دهید که صرفا فدراسیون غارنوردی می تواند عضو UIS شود و فدراسیون کوهنوردی ایران نمی تواند این کار را انجام دهد! آنها صرفا می توانند عضو UIAA شوند!
من مطمئنم که شما از سوی فادی و دیگر اعضای هیئت مدیره UIS حمایت خواهید شد. جو حاضر در UIS فدراسیون کوهنوردی را به عنوان غارنوردی و غارشناسی نمی پذیرد.
در جوابت درمورد دوره آموزش مربی غارنوردی باید بگویم که ساده نیست اما کارهایی می توان انجام داد.فرستادن افرادی به لهستان به این شکل نشانه بی مسئولیتی است...بگذار توضیح دهم:
نه تنها در کرواسی بلکه در دیگر سازمانهای ملی غارنوردی 3 دوره برای غارنوردان و 3 دوره برای مربی وجود دارد( همانند سازمانهای غواصی) بهترین و ایمنترین راه ممکن( همانند غواصی). برای هر دوره P.E باید تجربه لازم وجود داشته باشد.
در دوره اول شما باید تمامی تکنیکهای ابتدایی غارنوردی را بدانید، حداقل از 50 غار بازدید کرده باشید و عضویت تیمهای اکتشافی را داشته باشید، 50 متر یا بیشتر را به تازگی اکتشاف کنید و نقشه از آن تهیه کنید( این را برای مثال می گویم) . بعد از ان به دوره 2 می رویم. این بدان معناست که شما باید تجربه داشته باشید.
برای مربیان هم این مهم است که توان آموزش را داشته باشند، اطلاعات را منتقل نمایند، کمی متدلوژی را بشناسند و تجربه داشته باشند.
این همانند غواصی است که دلیل آن صرفا ایمنی است!


از حرفهای بوریس گذشته ، هنگامی که از نگاه یک غارنورد مستقل به برنامه ایران-لهستان می نگرم دو ذهنیت در فکرم نقش می بندد: 1 ذهنیتی مثبت و خوش بینانه 2 ذهنیتی منفی و بدبینانه!
1- از آنجایی که فدراسیون به فقر شدید علمی و تکنیکی غارنوردان ایرانی در مقایسه با تکنیکهای نوین غارنوردی پی برده است، جهت بالا بردن اطلاعات و اعتلای غارنوردی در ایران این گروه 5 نفره را به لهستان اعزام کرده است. دکتر مسعود حمیدی که پزشک فدراسیون می باشد و از اعضای شرکت کننده در اکسپدیشن هم می باشد پس از شرکت در اکسپدیشن و تماس نزدیک با غارنوردان خارجی همانند اهرم فشار فدراسیون را ترغیب به انجام این کار کرده است. انتخاب روشن امین نیا -که از اصحاب سایت است و به خوبی زبان می داند- به سمت مسئول روابط عمومی واحد غارنوردی فدراسیون یکی دیگر از نکات مثبت می باشد که به واحد غارنوردی توان ارتباط بهتر با دنیای خارج را می دهد و آشنایی غارنوردان ایرانی با دنیای واقعی غارنوردی را تسریع می بخشد.
برخورد دوستانه تنی چند از مسئولین غارنوردی را باید به فال نیک گرفت.چندی پیش که خبری را جهت اعلام همکاری ام با برد منتقدین کنگره بین المللی غارنوردی در کرویل، تگزاس به ایمیل روشن امین نیا فرستادم با جواب بسیار دوستانه ایشان روبه رو شدم و لینک خبر را هم چندی بعد برروی سایت غارهای ایران دیدم.سایتی که اکنون در خدمت روابط عمومی واحد غارنوردی فدراسیون می باشد.
2- پس از برگزاری موفق اکسپدیشن غارنوردی و ایجاد موجی نوین در غارنوردی، فدراسیون احساس خطر کرده و جهت عقب نماندن از این موج و شاید هم سوار شدن بر این موج برنامه لهستان را ترتیب داده است! البته سیل ایمیلهای روشن امین نیا به مراجع غارنوردی اروپایی با این عنوان که تنها مرجع غارنوردی ایران فدراسیون کوهنوردی! می باشد به این گمان بدبینانه من دامن می زند.البته نکته جالب در اینجاست که غارنوردان خارجی در کمال تعجب، جهت آگاهی از صحت این ایمیلها با غارنوردان مستقلی که تاکنون میزبانشان بودند، تماس گرفتند! (به عمل کار براید به سخندانی نیست.)
مذاکرات اخیر فدراسیون با سازمان منابع طبیعی بر سر غارهای ایران هم به نوعی به این نگرانی ها می افزاید.
تاکنون هیچ تلاشی از سوی فدراسیون جهت برقراری رابطه با این غارنوردان مستقل برداشته نشده است.در حالی که این غارنوردان تاکنون بخوبی از آموخته هایشان استفاده کرده اند و در طی دومین همایش تخصصی غارنوردان که در مشهد و غاربتون برگزار شد نقشه ای را از این غار با استفاده از استانداردهای اتحادیه جهانی غارنوردی ارایه دادند که بزودی در بولتن UIS به همراه گزارش چاپ خواهد شد. همچنین برگزارکنندگان کنگره بین المللی غارنوردی و غارشناسی برای چهار نفر از این غارنوردان مستقل دعوتنامه ارسال کرده اند و برای دو نفراز آنها هزینه 300 دلاری شرکت در کنفرانس را از سوی NSS تقبل هزینه کرده اند و تاکنون یکی از این چهارتن توانسته است ثبت نام کرده و نامش در لیست ثبت نام کنندگان کنگره قرار گرفته است.. سالیان درازی است که مجموعه غارهای گرداوری شده توسط چنگیز شیخلی ،پدر غارنوردی ایران همچنان در گوشه طاقچه خانه اش خاک می خورد و کسی نیست که به او در چاپ این مجموعه نفیس کمک مالی نماید.آیا کمک به چاپ این مجموعه از دست فدراسیون بر نمی آید؟
از نگاهی بدبینانه تر به این قضیه می توان عمل فدراسیون را در راستای به زیر سوال بردن فعالیتهای غارنوردان مستقل و محدودیت بخشیدن به فعالیتهای آنان نیز قلمداد کرد.از آنجایی که غارنوردان مستقل دارای مدارک فدراسیون نمی باشند و مدارکی هم که تاکنون دارند تحت نظارت و کنترل فدراسیون می باشد آیا قصد فدراسیون جلوگیری از مشروعیت اقدامات خارج از چهارچوب فدراسیون می باشد؟

به شخصه به هیچ عنوان با ارتقاء غارنوردی در ایران مخالف نیستم و هرگونه پیشرفتی در راستای منسجم شدن و کم کردن ریسک برنامه های غارنوردی را تحسین می کنم چه فدراسیون و چه غیر فدراسیون.
با حرف بوریس هم موافقم.به گفته او زمان برای داشتن یک فدراسیون جهانی گذشته است و جهت پیشرفت و تخصصی شدن هر رشته باید به دیگران مجال این کار را داد.فدراسیون کوهنوردی که جدیدا به فدراسیون کوهنوردی و صعود های ورزشی تغییر نام داده باید جهت اعتلای دیگر رشته ها نگاهی انحصارگرایانه نداشته باشد و با سعه سدر در راه بسط و گسترش آنها بکوشد.
کشور کرواسی در این میان می تواند مثال خوبی از این همزیستی مسالمت آمیز باشد.در این کشور دو فدراسیون غارنوردی و کوهنوردی مجزا وجود دارد در حالی که فدراسیون کوهنوردی، کمیته غارنوردی منحصر به خود را دارد . همانطور هم که شاهد بودیم در عین حضور رئیس فدراسیون غارنوردی کرواسی، ملادن گاراسیچ، رئیس کمیته غارنوردی فدراسیون کوهنوردی کرواسی، ایگوریلینیچ ،هم حضور موثری در اکسپدیشن ایران داشت.
یکی از مواردی که من را بشدت آزار می دهد عدم وجود کمیته غارنوردی در فدراسیون است که این مورد به وضوح کم اهمیتی آن در مجموعه فدراسیون را گوشزد می کند.متاسفانه بخش غارنوردی زیر مجموعه کمیته کوهنوردی است. چندی پیش از برگزاری اکسپدیشن غارنوردی با تعدادی از غارنوردان مشهد تصمیم گرفتیم که واحد فراموش شده غارنوردی را در خراسان احیا کنیم و از من خواسته شد در سمت دبیر این بخش فعالیت کنم.اما بدلیل همزمانی با تغییرات مدیریت هیئت کوهنوردی خراسان این حرکت ثمری نداشت هرچند که پس از آگاهی از اینکه مسئول کوهنوردی استان باید صحه بر کار غارنوردان بگذارد!!! بشدت از اینکار زده شدم و تمایل شخصی جهت کار در مجموعه هیئت را از دست دادم.چگونه می توان در مجموعه ای دم از غارنوردی زد در حالی که غارنوردی حتی دارای کمیته مستقلی نمی باشد؟!!
از حق که نگذریم با واژه رابطه پدری و فرزندی موافقم. فدراسیون همانند پدری می مانند که فرزندان بسیاری دارد و البته این موضوع با استانداردهای دنیای مدرن بسیار فاصله دارد! در خانواده ای که تعداد فرزندان زیاد باشد بطور بدیهی فرزندان از توجه یکسان برخوردار نمی شوند و اگر داستان یوزارسیف تکرار نشود حداقل چند تا از این بچه ها عقده ای بار می آیند و برای جلب توجه پدر هم که شده وارد میدان می شوند.هرچند که گاها این تمایل به خودنمایی، به نافرمانی در برابر پدر تفسیر شده و او را مورد بی مهری بیشتر پدر قرار می دهد.

در این میان وظیفه پدر چیست؟

هیچ پدری خواهان بدی برای فرزندان نیست پس باید از داستان یعقوب پیامبر درس گرفته و عزیزدردانه پروری نکند و میدان پیشرفت و ترقی را برای همه فرزندان بازبگذارد و همچنان متین و باوقار از جایگاه پندواندرز خارج نشده و خانواده را سرپا نگاهدارد . پدر ستون منزل به شمار می رود و هیچگاه نباید فرزندان رو به ترقی و پیشرفت را همچون رقیب بینگارد.حفظ جایگاه و حرمت پدر هم بر فرزندان لازم است و در صورت برقراری این رابطه صحیح است که فرزندان احترام پدر را حفظ می کنند و حرمتش را پاس می دارند.
به جهاتی دیگر فدراسیون شانس عضویت به عنوان نماینده ایران در UIS را نیز دارا نمی باشد.حتی کشور لهستان هم که ایران به لحاظ رابطه با فدراسیون کوهنوردی اش توانسته این برنامه غارنوردی را ترتیب دهد به واسطه انجمنی غارنوردی در آن کشور توانسته به عضویت UIS در بیاید( به نقل از فادی نادر).
یک دیگر از مهمترین دلایلی که وجود انجمنی مستقل را ضروری می سازد بحث علمی مساله است.غارنوردی رشته ای است که رابطه تنگاتنگی با زمین شناسی، آب شناسی و دیگر رشته های مرتبط دارد.یکی از اهداف اصلی کنگره بین المللی غارنوردی و غارشناسی در کرویل تگزاس هم نزدیک کردن غارنوردان حرفه ای به غارشناسان می باشد.در اکثر موارد تکنیکهای غارنوردان را غارشناسان نمی دانند و بر عکس آن علم غارشناسان را غارنوردان ندارند در حالی که برقراری ارتباط نزدیک این دو قشر به غنای مطالب علمی خواهد افزود.یکی از دلایل اصلی گرایش خود من به غارنوردی چربیدن وزنه علمی این رشته نسبت به همتایانش کوهنوردی و سنگنوردی می باشد.البته بماند که مسایل علمی مرتبط به غارنوردی خود نیاز به مقاله ای مستقل دارد.

در انتهای مطلب، گفتارم را با یک سوال به پایان می برم:

اکنون نظر شما در مورد سوالات و بحث های مطرح شده در باب وضعیت کنونی غارنوردی در ایران چیست؟

از ماست که بر ماست
فرهنگ کهن ما همواره پر از حکایت های آموزنده وگرانبها بوده که گه گاه به صورت طنزو یا طریق مختلف بیان شده.یکی از گونه های طنز آن حکایت های ملا نصرالدین است، مطمئنا شما این حکایت جالب را شنیده اید که: روزی ملا بر بالای درخت در حال اره کردن شاخه زیر پایش بود . شخصی که از آنجا می گذشت به ملا هشدار می دهد که ای نادان تا چند لحظه دیگر خواهی افتاد و الی آخر....
حکایت ملا و درخت، حال حکایت ما و طبیعت اطرافمان شده. آتش زدن درختان چشمه درازلشت دارآباد ، از بین بردن آلاله های تخت تلهرز دره ازگل ، ورود بولدزرها به کوهستانهای کشور بدون در نظر گرفتن عواقب آن. زنده زنده در آتش سوزاندن صدها لاک پشت، جوجه پرنده، مار و غیره در مردابهای حفاظت شده ، تنها و تنها گوشه کوچکی از تخریبی است که توسط ما به محیط پیرامونمان وارد می شود. جالب است که بخش مهمی از این اتفاقات توسط کسانی رخ میدهد که خود داعیه و پرچم داری حفاظت از طبیعت را بر دوش حمل می کنند. در برنامه نوروز امسال به جزیره قشم در کنار ساحل زیبای نمکدان جایی که محل تخم گذاری لاک پشتها می باشد .از افسر مسئول پاسگاه دریا بانی، در رابطه با فعالیت دیگر گروه ها درغار پرسیدیم در میان کلام خود به نکته ای اشاره کرد که: چند گروه تا جائی که چند تابلو گویای به پایان رسیدن مسیر و نشانه انتهای غار می باشد رفته و عکسهایی گرفته و علامت خود را نیز نصب نموده و .......
غار نمکدان، جدای از زیباترین غارها، یکی از سخت گذر ترین غارهای کشورمان نیز هست. این بدین معنی است که گذر از مسیرهای سخت و دشوار آن کار ساده ای نیست که گروهی به عنوان توریست ودر غالب تیم های گردشی وارد آن شده و با جا گذاشتن کیسه های زباله و یا با نوشتن رنگ بر در و دیوار آن از زیبائی های آن بکاهند. حال این پرسش از کسانی که مبادرت به این کار کرده اند: آیا بدون قرار دادن نشان و علامت گروهتان نمی توانستید به دیگران ثابت کنید که چه کرده اید؟ آیا چنانچه نشان و علامتتان از غار توسط دیگر گروهها بیرون آورده شود . مجددا خواهید توانست ادعای پیمایش غار نمکدان ، بزرگترین غار نمکی جهان را کنید؟
در دو سال گذشته سه بار غار دانیال و یک بار غار گل زرد از زباله پاکسازی شد. مطمئن هستیم که امروز مجددا به شکل اسفناک قبلی باز گشته اند . بسیاری از غارها همچون غار دانیال که جدای از چند دالان ساده در انتها، از یک دالان اصلی تشکیل گردیده که آن هم با وجود جریان آب به نخ رد زن نیازی ندارد. اما هر گروهی که وارد آن میشود با وجود نخ های نایلونی قبلی، نخی دیگر بر روی آن می کشد و در انتها نیز آن را جمع نمی کند.
دو سال قبل مسیر گروه ایتالیایی ها بر روی دیواره علم کوه توسط تعدادی از دیواره نوردان باز گشایی شد . نفرات گروه صعود کننده تنها به خاطر ایمنی، مقدار کمی بر عمق حفره های ایجاد شده توسط گروه قبلی افزوده بودند. به یاد داریم که دیگران در جلسه عمومی انجمن کوهنوردان با نقد و کنکاش در رابطه با آن حساسیت نشان دادند. چه خوب بود اگر هرکدام از ما به همین میزان نسبت به محیط اطرافمان حساسیت نشان می دادیم .
عقاب جوان اسیر شده درعکس خود گویای زنده ایست از ظلمی که از طرف ما بر دیگر موجودات وارد می شود. با چشمان تیزبین اش باید بهار و تمام زیبایی های آن را از پشت میله های فلزی به نظاره بنشیند . پیامی که ما با قیچی کردن شاه پر های این سلطان آسمانها برایش به ارمغان آورده ایم پیام " پرواز را به خاطر بسپار " بوده است. به امید اینکه شاهد شکوه پروازش بر فراز کوهساران باشیم.

برای بیشتر ورودی های جدید باشگاه راه رسیدن به سطوح بالای کوه نوردی به خصوص کوه نوردی فنی گنگ و نامشخص به نظر می رسه.
از بین حدود 40 نفر که همه ساله وارد باشگاه می شن شاید تنها دو سه نفرشون می تونن خودشون رو بالا بکشن و بقیه در همون سطوح اولیه چند صباحی می گذرونن و بعد هم کم کم حضورشون کم رنگ می شه به شکلی که از ورودی های هر سال حداکثر چهار پنج نفر سال پنجم حضور در باشگاه رو تجربه می کنن.
چند وقت پیش به همت دوست و همنورد فعال حسین بلنداختر یک دوره کامل سنگ نوردی برگزار شد و شش نفر از اعضای مشتاق (ورودی های سال 84) باشگاه طی آن به حدی از توان سنگنوردی رسیدند که در پایان دوره مسیری در دیواره پل خواب به نام "مسیر84" باز کردند.
از اونجایی که موانع پیش روی این عزیزان با آنچه دیگران پیش رو دارند مشابه بوده و هست از اونها خواستیم تا با نوشتن انشایی با موضوع "چگونه سنگ نورد شدم" از دیدگاه خوشون، موانع پیش رو و نحوه گذشتن از اونها رو برای بقیه تشریح کنن و به این ترتیب تجربه موفقیت خودشون رو در اختیار بقیه قرار بدن.
مطالبی توسط بچه ها نوشته شد که هر چند هدف اصلی طرح این موضوع رو تامین نمی کرد ولی به هر حال حاوی نکات جالب و خواندنی بود.
در ادامه این مطالب "ماهزاده نجار" دوست خوب ما که اتفاقن از ورودی های سال 84 هم هست و در محیط وب اون رو به اسم "کوهسار" می شناسیم مطلبی ارایه کرده که خوندنش خالی از لطف نیست.



چطور دیوانه کوهستان شدم

آیا مرزی برای بازنگشتن وجود دارد؟

( به بهانه امداد و نجات در دماوند)


روز دوشنبه 11/9/87 گزارشی از دو برنامه صعود قله دماوند (غربی 2 روزه – جنوبی یک روزه) در باشگاه توسط آقای مجیدنژاد غلامی ارائه گردید. ویژگی مشترک هر دو برنامه که به سرپرستی آقای حامد کرامت برگزار گردید امداد و نجات دو فرد ارتفاع زده بود، به ویژه در برنامه دوم تمام نفرات در فاصله یک ساعتی قله و با صرفنظر کردن از صعود قله، به پایین کشی کوه نورد ارتفاع زده و بیهوش به همراهی اعضای گروه کوه نوردی خانه کوهنوردان تهران و با بسکت، مبادرت کردند که خوشبختانه وی از مرگ قطعی نجات یافت.
پس از توضیحات پزشکی آقای دکتر اسماعیل هادی زاده که در برنامه اول نقش موثری در نجات جان فرد ارتفاع زده داشت، سرپرست برنامه آقای حامد کرامت در خصوص فلسفه بازگشت در آستانه صعود قله هنگامی که جان و سلامتی یک انسان در خطر است به نکات جالبی اشاره نمود که صحبت های ایشان در پی می آید:

کسی که خواب باشد می توان از خواب بیدارش کرد ولی کسی که خودش را به خواب زده، هرگز.

شاید دلیل خاصی برای ارائه گزارش برنامه دماوند که بارها انجام شده، وجود نداشته باشد، اما در شرایط چند ماهه اخیر باشگاه، جهت آگاه سازی اعضای جوان و جدید باشگاه که یا بیدار هستند و یا به راحتی می توان از خواب بیدارشان کرد، لازم است به موضوعاتی اشاره شود.
چند هفته پیش یکی از پیش کسوتان معزز باشگاه که همواره از ایشان و هم نسلانشان در سال های دورتر مطالب دیگری شنیده بودیم و آموزه های امثال ایشان می بایست چیز دیگری باشد ، با کمال تعجب شنیدیم که: "قله ها جاذبه های زیادی دارند و برخی افراد به هرقیمت دست به صعود آن می زنند حتی قله توچال هم قله ای نیست که به راحتی بتوان از آن گذشت". در مقابل به یاد می آوریم نقل قول کوه نورد برجسته انگلیسی آقای داگ اسکات که شاید حتی مهمتر از بازگشایی مسیر بر روی دیواره اورست، به برنامه ای اشاره می کرد که در فاصله پنج دقیقه ای قله 7000 متری، به خاطر نجات جان یک کوه نورد از اتباع کره جنوبی از صعود قله صرفنظر نمود و با وی به پایین بازگشت.
اما در مورد برنامه ما، این سئوال در ذهن شما پیش می آید که سرپرست این برنامه که بارها قله را صعود کرده به راحتی از صعود صرفنظر کرده و برای نجات جان فردی باز می گردد و شاید در شرایط دیگر این کار را نمی کرد . و من این سوال را مطرح می کنم : آیا مرزی وجود داشت که من مجاز به عدم دستور برای بازگشت و بی تفاوتی به فرد ارتفاع زده باشم ؟ و یا مرزی وجود داشت که افراد تیم با سرپیچی به جای نجات جان فرد ، به صعود ادامه می دادند ؟ آیا این مرز ، مرز ارتفاعی می باشد ؟
یعنی مرز مشخصی در ارتفاع 7 یا 8 هزار متر وجود دارد که به دلیل اهمیت آن ، می توان به وضعیت فردی که در معرض خطر است ، بی تفاوت باشیم ؟ جواب قطعاً منفی است ، چون این مرز و این ارتفاع پارامتری کاملاً نسبی است و در سوی دیگر معادله آن توانایی ، تجربه و از همه مهمتر آرمان و سطح توقع از کوه نوردی وجود دارد .
این مرز برای کوه نوردی کهنه کار ممکن است 8000 متر باشد برای فرد دیگری 7000 متر برای کوه نورد دیگری 6000 متر و حتی برای فردی صعود دماوند در زمستان یا صعود یک روزه قله دماوند .
افراد تیم ما عموماً برای اولین بار صعود یک روزه دماوند را تجربه می کردند . اگر توجیه نماییم که برای فردی که اولین بار قله 8000 متری را صعود می نماید و به این دلیل عدم کمک وی به انسان دیگر قابل پذیرش است ، پس می توان توجیه گر رفتار فرد کم تجربه که اصرار به از دست ندادن موقعیت صعود یک روزه دماوند دارد ، نیز باشیم . در این صورت دیگر سنگ روی سنگ بند نیست و همواره باید تصمیم در مورد صعود قله و یا عدم صعود آن را در هنگامی که جان کسی در خطر است به افراد بسپاریم و احتمالاً منتظر اتفاقات متعددی در جامعه کوه نوردی باشیم . البته در نظر داشته باشید که آقای اسکات در برنامه ای برای اولین بار از صعود قله صرفنظر می کند ، در حالی که چه اتفاقات فراوانی را در سال های اخیر حتی در قله دماوند و شاید قلل کم ارتفاع تر ایران شاهد بوده ایم ، که شخص با وجود این که ده ها بار دماوند را صعود کرده ولی اصرار وی به صعود و رها کردن هم نوردش در ادامه گم شدن و مرگ وی را در پی داشته است و البته چند برابر این اتفاقات که به مرگ کسی هم منجر نشده و از این بابت به راحتی از کنار آن گذشته ایم و آن را فراموش کرده ایم .
و آیا مرز ریالی وجود دارد ؟
هر چند حتی طرح این مساله در اوج ابتذال و دور از شان انسان است ، اما متاسفانه اخیراً شنیده شده که به دلیل هزینه بالای یک برنامه ، صعود به قیمت از دست رفتن یک انسان توجیه پذیر است !!
یعنی مثلاً دماوند یک روزه 20000 تومان هزینه دارد پس می توان از آن صرفنظر کرد ولی برای یک قله چند میلیون تومانی نه !! در این حالت هم باز موضوع سلیقه ای است یعنی اگر فردی از قله ای که 5 میلیون تومان هزینه کرده و به این علت بر نمی گردد ، برای شخص دیگری با اوضاع مالی متفاوت و دیدگاه دیگری از پول ، برای 1 میلیون تومان هم از صعود قله صرفنظر نمی کند و برای کس دیگری 500 هزار تومان . یعنی هر کس راساً تصمیم بگیرد که چقدر جان انسانی برای او ارزش دارد !! در پاسخ به طرح سوالی چنین مبتذل باید پاسخی کنایه آمیز دارد که قیمت دیه کامل یک انسان در کشور ما که تازه پایین ترین ارزش برای جان انسان ها را در آن شاهد هستیم از گرانترین قله 8000 متری دنیا بسیار بیشتر می باشد !!
حال برای بسط بیشتر بحث سوال دیگری را می توان مطرح کرد :
آیا افراد تیم ما به خاطر برگشت از قله ، فداکاری بزرگی انجام دادند ؟ می بایست ایشان را مورد تشویق فراوان قرارداد ؟ متاسفانه عادتی بد در همه ما وجود دارد که هر وظیفه کوچک را مقدس و آسمانی و بزرگ جلوه می دهیم . تا چنانچه آن کار فداکارانه و آسمانی را انجام دهیم سر همه منت بگذاریم و اگر هم انجام ندهیم خب یک ایثار و فداکاری ویژه را در قبال مثلاً یک هدف پر ارتفاع و گران قیمت انجام ندادیم ! به نظر شما آیا خنده دار نیست که راننده ای پشت چراغ قرمز توقف کند و آن را فداکاری بزرگی تلقی کند ؟ این عمل یک اصل کاملاً ابتدایی و بدیهی رانندگی است و اگر کسی از چراغ قرمز عبور نماید و این عمل وی منجر به حادثه ای شود هیچ گونه توجیه از وی پذیرفته نیست ، در واقع مرزی برای این تخلف آشکار از اصل بدیهی رانندگی وجود ندارد . دوستان ما فداکاری خاصی نکردند ، صرفنظر کردن از هر موفقیت ورزشی به خاطر سلامتی یک انسان اصل بدیهی و اولیه در ورزش است . این اصل خدشه ناپذیر است و هیچ بهانه از جنس ارتفاع یا ریال یا هر چیز دیگر نمی تواند ناقض آن باشد .
اصل اول در کوه نوردی مانند تمام رشته های دیگر ورزشی و حتی رشته های ماجراجویانه سلامت و حفظ جان ورزشکار می باشد و اگر به عنوان نمونه به بازی فوتبال و اصل Fairplay یا بازی جوانمردانه بپردازیم می بینیم که حتی وقتی بازیکن در موقعیت قطعی گل قرار دارد ولی به خاطر احتمال صدمه دیدگی بازیکن تیم مقابل که روی زمین افتاده و حتی شاید تمارض می کند و یا صدمه و شاید ضرب دیدگی ساده ای باشد توپ را به بیرون می زند . در نظر داشته باشید در بازی های حساس اتحادیه اروپا اگر توپ به جای اوت به درون دروازه می رفت چند میلیون دلار جابجا می گردید و حال ما جان یک انسان را با چند میلیون تومان می سنجیم !! و آخرین سوال این که :
آیا هیچ فعالیتی چه ورزشی و حتی غیر ورزشی در دنیا می توان یافت که پیروزی در آن به قیمت جان یک انسان بیارزد ؟ ساعت ها فعالیت های ورزشی ، ماجراجویانه و هر فعالیت دیگری را در ذهن مرور کردم و تنها یک موضوع را یافتم که بشریت موفقیت و پیروزی در آن را به قیمت جان انسان ها می سنجد! و آن فقط جنگ است ، که آن هم از دید عموم روشنفکران و بسیاری از مردم دنیا به شدت مذموم است .
در پایان جلسه نیز بعضی از دوستان و همنوردان سوالات و نقطه نظرات خود را بیان نمودند و همگی در بر اولویت نجات جان انسان بر صعود هر قله با هر شرایطی اجماع داشتند .

ا
ما خودخواهیم!ا
روز گذشته داشتم مروری بر سایتهای کوهنوردی میکردم که به مطلب هیجان خواهی نوشته عباس ثابتیان برخوردم.

البته رضا نظامدوست هم با نوشته آمیخته به طنز و نکته سنجی های خاص خودش، اون مطلب رو رنگ و لعاب داده بود که خوندن اوون هم خالی از لطف نبود.

وقتی این مطالب رو خوندم یاد این کار خودم افتادم که دیدم خالی از لطف نیست عکسش رو هم در تکمیل مطلب عباس ثابتایان اینجا بذارم و بگم که بسیاری از ما کوهنوردان انسانهای خودخواهی هستیم که حاضریم برای ارضای نیازهای درونی خود دست به هر کاری بزنیم و خودمان را در در شرایطی قرار دهیم تا به خواسته های شخصی خودمان برسیم بدون اینکه توجهی بر آدمهای اطراف خود و تاثیری که میتوانیم با به وجود آوردن هر مشکل، آسیب یا حوادث منجر به فوت برای خود، مشکلاتی برای آنان پدید آوریم!!ا
همچنین در مورد متاهل ها، حتی آنقدر خود خواهیم که حاضریم از حق زن و بچه خود و هزینه های زندگی آنها بزنیم و آن را خرج کوهنوردی و هیجان طلبی خودمان کنیم!!ا

افشین یوسفی